آنزیمهای دارویی

امروزه یکی از مهمترین خانواده داروها، آنزیمها هستند. در جدول زیر تعدادی از این داروها مشخص شده اند.

 جدول1: برخی از آنزیمهای دارویی

Enzyme E.C. No Reaction Use Asparaginase 3.5.1.1 L-Asparagine H2O àL-aspartate + NH3 Leukaemia Collagenase 3.4.24.3 Collagen hydrolysis Skin ulcers Glutaminase 3.5.1.2 L-Glutamine H2O àL-glutamate + NH3 Leukaemia Hyaluronidase 3.2.1.35 Hyaluronate hydrolysis Heart attack Lysozyme 3.2.1.17 Bacterial cell wall hydrolysis Antibiotic Rhodanase 2.8.1.1 S2O32- + CN-àSO32- + SCN- Cyanide poisoning Ribonuclease 3.1.26.4 RNA hydrolysis Antiviral  Beta-Lactamase 3.5.2.6 Penicillin àpenicilloate Penicillin allergy Streptokinase 3.4.22.10 Plasminogen àplasmin Blood clots Trypsin 3.4.21.4 Protein hydrolysis Inflammation Uricase 1.7.3.3 Urate + O2à  allantoin Gout Urokinase 3.4.21.31 Plasminogen àplasmin Blood clots

 

 

یکی از مشکلات آنزیمها بعنوان دارو این است که آنزیمها بدلیل بزرگی نمیتوانند وارد سلولها شوند .برای رفع این مشکل راه حلهای مختلفی بکار میرود.یکی از این راه حلها ،متصل کردن مولکولهایی به آنزیمها است که باعث میشود این آنزیمها اختصاصا وارد سلول بخصوصی شوند.برای  مثال برای وارد کردن آنزیمها به سلولهای کبدی ،به آنها،بتاگالاکتوز متصل میشود،این عمل باعث میشود که آنزیم از طریق بتاگالاکتوز ،به رسپتورهای خاصی که در سطح هپاتوسیتها قرار دارند ،متصل شود وبه روش اندوسیتوز وارد سلول شود.همچنین میتوان به آنزیمها آنتی بادیهای منوکلونال بر علیه رسپتورهای سطح سلولها متصل کرد تا آنزیمها بتوانند از طریق رسپتورها به سلولهی مورد نظر وارد شوند.

 

هیپوگزانتین فسفوریبوزیل ترانسفراز:این آنزیم در درمان سندروم لش نیهان ،بصورت وریدی تزریق میشود.آنزیم هیپوگزانتین - گوانین فسفوریبوزیل ترانسفراز  گوانین و هیپوگزانتین را به ترتیب بهGMP,AMP تبدیل می کند. فقدان این آنزیم در بدن منجر به  به تجمع گوانین و هیپوگزانتین در سلولها می شود در نتیجه مقدار اضافی گوانین بوسیله آنزیم گوانین دآمیناز و مقدار اضافه هیپوگزانتین بوسیله آنزیم گزانتین اکسیداز به گزانتین تبدیل می شود. و گزانتین نیز به نوبه خود به اسیداوریک تبدیل می شود افزایش مقدار اسیداوریک در بیماران فاقد آنزیم HPGRT منجر به بروز علائم نقرس (gout) می شود. افزایش مقدار هیپوگزانتین و گوانین در سلولهای عصبی باعث بروز آسیبهای ذهنی و روانی مختلفی می شود که علائم فوق در مجموع سندروم لش نیهان نام دارد. تزریق وریدی این آنزیم ،برای درمان سندروم لش نیهان بکار میرود.

 

آنزیم آدنوزین دآمیناز (ADA) :. این آنزیم باعث دآمیناسیون آدنوزین وتبدیل آن به اینوزین وداکسی اینوزین میشود.آنزیم فوق در بیماران مبتلا به نقص ایمنی شدید(SCID) ،وجود ندارد .آدنوزین  اضافی از مسیرهای دیگری به محصولات مختلفی تبدیل میشود که تجمع این محصولات در سلولهای مختلف باعث بروز مشکلاتی میشود. آدنوزین در این سلولها بهdATP  ،داکسی آدنوزین وS-آدنوزیل همو سیستین تبدیل میشود ودرنتیجه مقدار این متابولیتها در پلاسما افزایش میابد. dATPبصورت آلوستریک عمل آنزیم  ریبو نوکلئوتید ردوکتاز را متوقف میکند.در اثر توقف عمل این آنزیم میزان مولکولهای  پیش ساز لازم برای سنتز DNA در سلول کاهش میابد وسنتز DNA متوقف میشود. با تزریق آنزیم آدنوزین دآمیناز به این بیماران ،میتوان آنها را درمان کرد.

 

فنیل آلانین امونیا لیاز(PAL) Phenylalanine Ammonia Lyase:این آنزیم در بیماران مبتلا به فنیل کتونوری ،بصورت خوراکی مصرف میشود.. در بیماران مبتلا به فنیل کتونوری آنزیم فنیل آلانین هیدروکسیلاز وجود ندارد،در نتیجه در این افراد مقدار فنیل آلانین خون افزایش میابد که فنیل الانین اضافی بوسیله آنزیم فنیل آلانین دآمیناز به فنیل پیروویک اسید تبدیل میشود که یک ماده سیمی است.با مصرف خوزاکی آنزیم فنیال آلانین آمونیا لیاز در این بیماران ،فنیل الانین موجود در مواد غذایی به ترانس سینامیک اسید trans-cinnamic acid که یک متابولیت بی ضرر است تبدیل میشود

 

هیالورونیداز: این آنزیم برای ساخت داروهای مختلفی از جمله داروی Vitraseاستفاده میشوداین دارو برای درمان  بیماریهای چشمی  مانند هموراژی ویتروس( vitreous haemorrhage) و رتینوپاتیهای ناشی از دیابت ،بکار میرود.هیالورونیداز همچنین در داروی  Kerataseکه در درمان کدر شدن قرنیه بکار میرود ،و داروی Keraform که برای درمان ناهنجاری قرنیه بنام Keratoconus بکار میرود ،وجود دارد.

 

هیدرولازهای لیزوزوم:یکی از انواع واکنشهای متابولیکی ، هیدرولیز مواد زائد است که اغلب در لیزوزومها صورت می گیرد. در لیزوزوم حدود 50 آنزیم مختلف از انواع فسفاتازها، نوکلئازها، پروتئازها ،پلی ساکاریدازهاو وجود دارد . در اثر نقص در هر یک از این آنزیمها، سوبسترای مربوط به آن در لیزوزوم تجمع پیدا کرده و منجر به عوارضی می شود. برای مثال در بیماری Hurler  ، آنزیم α-L-iduronidase، در بیماری Hunter آنزیم ایدروزونات سولفاتاز ،در بیماری Sanfilippo آنزیم هپاران -N- سولفاتاز  و  در بیماری Neiman-Pick آنزیم اسفینومیلیناز وجود نداردودرنتیجه سوبسترای آنها در لیزوزومها تجمع یافته اند. برای درمان هریک از بیماریهای فوق ،آنزیمهای مربوطه به بیمار تزریق میشوند.برای مثال Aldurazymeنام ژنریک دارویی است که برای درمان سندروم هورلرببکار میرود.این دارو از آنزیم α-L-iduronidase یا ایارونیداز laronidaseتشکیل شده است.

 

هگزوآمینیداز A : این آنزیم برای درمان بیماری تای ساش Tay-Saeh’s disease بکار میرود. این بیماری یک نارسایی در ذخیره لیپیدها است که به Gm2-gangliosidosis

/ 3 نظر / 272 بازدید
منصوره

سلام آقاي خزاعي من يك دختر سه ساله گل دارم كه مشكل فنيل آلانيل دارد و فنيل كتونري است من درمورد كپسول Pal شنيده بودم ولي گفته شده كه هنوز درمرحله آزمايش است و وارد بازار نشده است . اگر شما كه درمورد اين آنزيم نوشته ايد اطلاعات دقيقي ازاين آنزيم خوراكي داريد ومي دانيد دركجاي دنيا مصرف مي شود خوشحال مي شوم من راراهنمائي كنيد چون عروسك من با رژيم غذائي كه دارد خيلي اذيت مي شود و شير رژيمي اش راهم به سختي مي خورد . متشكرم

hoda ebrahimi

salam mr khazaey man daneshjoye arshad e microbam mishe az shoma bekham ke dar mored immini enzyem az metabolithaye microb ham matlab bezarid mamnoon misham

نوشین جلیلی

سلام.لطفا بگید که در مسمومیت با سیانور عملکرد کدام آنزیم که در تنفس سلولی نقش دارد مختل میشود